به گزارش خبرنگار خبرگزاری حوزه از تبریز، حضرت آیتالله العظمی جعفر سبحانی، پنجشنبه دوم مهر در پیام تصویری خود به سومین اجلاسیه مدیران مجمع عالی حکمت اسلامی که به صورت کشوری در تبریز برگزار شد، «عقل و خرد» را مهمترین امتیاز انسان نسبت به دیگر موجودات دانست و گفت: اگر عقل و خرد از انسان گرفته شود، تفاوت اساسی او با سایر جانداران از میان میرود.
وی اظهار کرد: تکریم انسان در قرآن کریم نیز با توجه به همین ویژگیهای انسانی و برخورداری او از عقل و خرد مورد توجه قرار گرفته است و خداوند با اعطای این ظرفیت، جایگاه ویژهای برای انسان قرار داده است.
وی افزود: مقصود از تعلیم اسماء تنها آموزش الفاظ و نامها نیست، بلکه انسان با این تعلیم، به شناخت حقایق اشیا دست پیدا میکند و از این طریق به مقام علمی و معرفتی ویژهای میرسد.
این مرجع تقلید با تشریح جایگاه حکمت الهی گفت: فلسفه الهی موضوعی جزئی را بررسی نمیکند، بلکه موضوع آن «هستی» است و همه موجودات، اعم از ممکن و واجب، در قلمرو بحث آن قرار میگیرند؛ از این رو، شرافت هر علم به شرافت موضوع آن بستگی دارد و هرچه موضوع علمی گستردهتر و مهمتر باشد، جایگاه آن علم نیز والاتر خواهد بود.
وی با انتقاد از دیدگاهی که عقل را از ورود به مباحث فلسفی و کلامی منع میکند، مطرح کرد: اگر عقل از این مباحث کنار گذاشته شود، چگونگی تفسیر بسیاری از آیات قرآن درباره صفات و افعال الهی با پرسشهای جدی مواجه میشود؛ بنابراین باید این آیات با استفاده از ابزارهای علمی، عقلی و فلسفی تفسیر شوند.
وی ادامه داد: در برخی آیات قرآن از نزدیکی خداوند به انسان سخن گفته شده است، در حالی که خداوند جسم و دارای مکان نیست. بنابراین این تعابیر نمیتواند به معنای حلول یا حضور جسمانی خداوند باشد و برای فهم صحیح آنها باید از مباحث عقلی و کلامی بهره گرفت.
آیت الله العظمی سبحانی با اشاره به نهجالبلاغه گفت: خطبه نخست نهجالبلاغه سرشار از مباحث فلسفی و کلامی درباره شناخت خداوند و صفات اوست. در این مباحث، صفاتی مانند علم و قدرت برای خداوند اثبات میشود، اما این صفات به معنای ترکیب در ذات الهی نیستند و تبیین آنها نیازمند مباحث دقیق فلسفی و کلامی است.
وی تأکید کرد: یکی از افتخارات شیعه و عالمان شیعه از گذشته تا امروز، پرداختن به مباحث عقلی، فلسفی و کلامی بوده است. این مباحث نباید صرفاً در چارچوب یک مکتب فلسفی خاص محدود شود، بلکه باید با استفاده از ظرفیت عقل و معارف اسلامی مورد بررسی قرار گیرد.
نظر شما